ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑΔιάγνωση, παρακολούθηση και θεραπευτικές επιλογές.

Τι είναι ο οισοφάγος Barrett

Οισοφάγο Barrett (Μπάρετ) ονομάζουμε την αντικατάσταση του φυσιολογικού πλακώδους επιθηλίου του οισοφάγου από κυλινδρικό εξειδικευμένο επιθήλιο που μοιάζει με αυτό του εντέρου. Αυτό ονομάζεται διαφορετικά εντερική μεταπλασία του οισοφάγου. Ο οισοφάγος Barrett ξεκινά στο όριο μεταξύ στομάχου και οισοφάγου, και επεκτείνεται προς το σώμα του οισοφάγου σε ποικίλη έκταση. Η έκταση της μεταπλασίας μπορεί να είναι μικρή (short segment Barrett's esophagus) ή μεγάλη >3εκ.

Η αλλαγή αυτή του επιθηλίου δεν μπορεί να αναστραφεί με φαρμακευτικές παρεμβάσεις παρά μόνο με εξειδικευμένες επεμβατικές ενδοσκοπικές πράξεις. Ο οισοφάγος του Barrett θεωρείται προκαρκινωματώδης κατάσταση και μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση αδενοκαρκινώματος του οισοφάγου. Παράλληλα, εδώ και αρκετά χρόνια, διαπιστώνουμε ότι η συχνότητα εμφάνισης του αδενοκαρκινώματος του οισοφάγου στις δυτικές χώρες, αυξάνεται σημαντικά.

Σε αυτό το σημείο, θα πρέπει να τονιστεί ότι η διάγνωση του οισοφάγου του Barrett δεν ισοδυναμεί με καρκίνο, ούτε ότι θα οδηγήσει οπωσδήποτε στο μέλλον σε καρκίνο του οισοφάγου. Η εξέλιξη της κατάστασης αυτής εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Τέτοιοι παράγοντες είναι η έκταση του οισοφάγου Barrett, η λήψη αγωγής και η παρουσία ή όχι δυσπλαστικών αλλοιώσεων.

Συμπτώματα

Ο οισοφάγος του Barrett δεν παρουσιάζεται με ειδικά συμπτώματα. Η συμπτωματολογία των ασθενών με οισοφάγο Barrett είναι πρακτικά ίδια με αυτή των ασθενών που πάσχουν από Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση, δηλαδή οπισθοστερνικό καύσος, πόνος κατά την κατάποση, δυσκολία κατά την κατάποση και όξινες ερυγές.

Διάγνωση & βιοψίες

Ο οισοφάγος του Barrett πιστεύουμε πως είναι αποτέλεσμα της χρόνιας γαστροοισοφαγικής παλινδρομικής νόσου. Η χρόνια έκθεση του οισοφάγου στο οξύ του στομάχου είναι το βλαπτικό αίτιο το οποίο οδηγεί τελικά στην μεταπλασία του επιθηλίου. Στην παθογένεση ενδέχεται να συμμετέχει και η παλινδρόμηση χολής. Η διάγνωση του οισοφάγου του Barrett γίνεται ενδοσκοπικά ανιχνεύοντας τις χαρακτηριστικές αλλοιώσεις κατά την γαστροσκόπηση.

Η ενδοσκοπική διάγνωση πρέπει να επιβεβαιώνεται και ιστολογικά με την λήψη βιοψίας και μικροσκοπική εξέταση. Καλό είναι η ιστολογική εξέταση να γίνεται όταν έχει υποχωρήσει τυχόν οισοφαγίτιδα για πιο σωστή εκτίμηση. Κατά την ιστολογική εξέταση ο οισοφάγος του Barrett κατατάσσεται σε τρεις κατηγορίες: Oισοφάγος Barrett χωρίς δυσπλασία, με χαμηλόβαθμη δυσπλασία και με υψηλόβαθμη δυσπλασία.

Τα σύγχρονα ενδοσκόπια υψηλής ευκρίνειας, και η παρατήρηση του βλεννογόνου του οισοφάγου τόσο με ειδικά οπτικά φίλτρα (NBI) όσο και μετά από την εφαρμογή ειδικών χρωστικών, όπως το κυανό του μεθυλενίου ή το οξικό οξύ (χρωμοσκόπηση ή χρωμοενδοσκόπηση), αναδεικνύουν καλύτερα τις λεπτές αλλαγές που χαρακτηρίζουν την πάθηση και συμβάλλουν σημαντικά στην διάγνωση αλλά και τη χαρτογράφηση της προσβεβλημένης περιοχής.

Παρακολούθηση & θεραπεία

Χωρίς δυσπλασία συνήθως επιλέγονται αντιεκκριτική αγωγή και προγραμματισμένη παρακολούθηση. Η δυσπλασία επιβεβαιώνεται από έμπειρο παθολογοανατόμο πριν αποφασιστεί ενδοσκοπική θεραπεία.

Η πλέον ενδεδειγμένη μέθοδος εξάλειψης του επιθηλίου του Barrett είναι ο καυτηριασμός με χρήση ραδιοσυχνοτήτων (Radiofrequency Ablation - RFA). Με ειδικούς καθετήρες και με χρήση ραδιοσυχνοτήτων (RFA), κατά τη γαστροσκόπηση, προκαλούμε θερμική βλάβη στο επιθήλιο του οισοφάγου Barrett το οποίο καταστρέφεται. Αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία της επούλωσης επανέρχεται το φυσιολογικό πλακώδες οισοφαγικό επιθήλιο.

Εκτός από τον καυτηριασμό με τη χρήση ραδιοσυχνοτήτων, άλλος τρόπος εξάλειψης του οισοφάγου Barrett είναι με τη χρήση Argon Plasma Coagulation (APC).

Ειδικότερα για ορατές, προέχουσες βλάβες που συχνά εμπεριέχουν εστίες υψηλόβαθμης δυσπλασίας προτιμάται η ενδοσκοπική βλεννογονεκτομή με απολινωτές ή με ενδοσκοπική υποβλεννογόνια εκτομή (ESD).

Η ενδοσκοπική παρακολούθηση συνεχίζεται και μετά την εξάλειψη του Barrett. Η αντιπαλινδρομική χειρουργική εξετάζεται για συγκεκριμένες ενδείξεις παλινδρόμησης· δεν αποτελεί υποχρεωτικό τελικό βήμα ούτε εγγύηση πρόληψης καρκίνου.