ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑΠέτρες στη χολή: πότε και πώς αντιμετωπίζονται.

Τι είναι οι χολόλιθοι

Οι χολόλιθοι είναι λίθοι που δημιουργούνται εντός της χοληδόχου κύστης όταν μερικά συστατικά της χολής κρυσταλλώνονται δημιουργώντας αρχικά κρυστάλλους και στη συνέχεια λίθους.

Οι χολόλιθοι είναι 3 ειδών.

Οι αμιγώς χοληστερινικοί χολόλιθοι έχουν λευκωπή όψη, ποικίλο σχήμα και αποτελούνται κυρίως από κρυστάλλους χοληστερίνης.
Οι χολερυθρινικοί χολόλιθοι είναι χρώματος σκούρου καφέ/μαύρο και περιέχουν μεγάλη ποσότητα χολερυθρίνης και αλάτων ασβεστίου. Σχετίζονται με αυξημένη αιμόλυση.
Οι μικτοί χολόλιθοι αποτελούνται από κρυστάλλους χοληστερίνης με πρόσμιξη και άλλων χρωστικών και είναι αυτοί που απαντώνται πιο συχνά.

Παράγοντες κινδύνου

Στους προδιαθεσικούς παράγοντες περιλαμβάνονται:

Το γυναικείο φύλο
Η παχυσαρκία
Η ηλικία
Το οικογενειακό ιστορικό
Η ταχεία απώλεια βάρους
Τα αντισυλληπτικά
Τα αυξημένα επίπεδα οιστρογόνων κατά την κύηση
Η παρατεταμένη νηστεία και
Φυλετικοί παράγοντες.

Συμπτώματα & επιπλοκές

Τα συμπτώματα από τους χολολίθους ποικίλουν. Οι περισσότεροι ασθενείς με χολολιθίαση είναι ασυμπτωματικοί. Τα συμπτώματα προκαλούνται όταν οι λίθοι προκαλούν απόφραξη στη ροή της χολής σε οποιοδήποτε επίπεδο.

Εάν προκληθεί απόφραξη στον κυστικό πόρο τότε δημιουργείται κολικός της χοληδόχου κύστης και χολοκυστίτιδα.

Εάν οι λίθοι εξέλθουν της χοληδόχου κύστης και περάσουν (χοληδοχολιθίαση ή λιθίαση του χοληδόχου πόρου) και αποφράξουν τον χοληδόχο πόρο, τότε προκαλείται κολικός των χοληφόρων, ίκτερος και χολαγγειίτιδα. Ένα ποσοστό 10% των ασθενών με χολολιθίαση έχει ταυτόχρονα και χοληδοχολιθίαση.

Εάν οι λίθοι αποφράξουν τον παγκρεατικό πόρο, ο οποίος εκβάλλει στο ίδιο σημείο με τον χοληδόχο πόρο στο έντερο, μπορεί να προκληθεί οξεία παγκρεατίτιδα. Η χοληδοχολιθίαση εξάλλου είναι μια από τις βασικές αιτίες της οξείας παγκρεατίτιδας.

Διάγνωση & εξετάσεις

Η διάγνωση γίνεται με τη λήψη ιστορικού, την κλινική εξέταση, ιδίως επί πόνου, και με απεικονιστικές μεθόδους (υπερηχογράφημα, αξονική/μαγνητική τομογραφία). Οι βιοχημικές εξετάσεις είναι επίσης απαραίτητες κατά τη διάρκεια της διερεύνησης και μπορεί να βοηθήσουν στην εντόπιση του επιπέδου της απόφραξης.

Το υπερηχογράφημα είναι μια εύκολη, ανώδυνη και πολύ αξιόπιστη μέθοδος διάγνωσης της χολολιθίασης (λιθίαση της χοληδόχου κύστης). Στη λιθίαση του χοληδόχου πόρου (χοληδοχολιθίαση) το υπερηχογράφημα έχει περιορισμένη αξία, μπορεί όμως να διαπιστώσει έμμεσα σημεία απόφραξης του πόρου, κάτι που θα δώσει το έναυσμα για περαιτέρω έλεγχο με πιο ειδικές εξετάσεις.

Η αξονική τομογραφία βοηθά κυρίως στην εκτίμηση επιπλοκών ή άλλων αιτίων πόνου. Δεν αναδεικνύει όλους τους χολόλιθους.

Η MRCP και το ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα (EUS) χρησιμοποιούνται για διερεύνηση πιθανών λίθων στον χοληδόχο πόρο, ανάλογα με την κλινική πιθανότητα και τα διαθέσιμα μέσα.

Χολοκυστεκτομή & ERCP

Η συμπτωματική χολολιθίαση πρέπει πάντοτε να αντιμετωπίζεται.

Η τυπική θεραπεία είναι η χολοκυστεκτομή, δηλαδή αφαίρεση της χοληδόχου κύστης μαζί με τους λίθους. Η επέμβαση είναι πολύ συνηθισμένη και μπορεί να γίνει λαπαροσκοπικά (λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή).

Η χοληδοχολιθίαση συνήθως αντιμετωπίζεται με αφαίρεση των λίθων, συχνά με ERCP. Η απόφαση σταθμίζει τη γενική κατάσταση και τους κινδύνους της παρέμβασης. Η ERCP γίνεται από το στόμα, χωρίς εξωτερικές τομές.

Εάν συνυπάρχουν λίθοι στην χοληδόχο κύστη και στον χοληδόχο πόρο, τότε γίνεται ενδοσκοπική αφαίρεση των λίθων του χοληδόχου πόρου με ERCP (Ενδοσκοπική παλίνδρομη χολαγγειοπαγκρεατογραφία) και λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή. Οι δύο αυτές επεμβάσεις μπορεί να γίνουν κατά την ίδια νάρκωση προσφέροντας ταχύτατη λύση.

Η οξεία παγκρεατίτιδα χρειάζεται νοσοκομειακή εκτίμηση. Επείγουσα ERCP μπορεί να χρειαστεί όταν συνυπάρχει χολαγγειίτιδα ή επίμονη απόφραξη. Ο χρόνος της χολοκυστεκτομής εξαρτάται από τη βαρύτητα και την πορεία.