Διαστολή στενώσεων οισοφάγου, αναστομώσεων, δωδεκαδακτύλου, παχέος εντέρου

Οι στενώσεις στο πεπτικό σύστημα είναι σχετικά συνηθισμένες. Εφόσον αποκλειστεί το ενδεχόμενο κακοήθειας, οι περισσότερες στενώσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν με ενδοσκοπικές μεθόδους. Στον οισοφάγο, στενώσεις παρατηρούνται πιο συχνά ως αποτέλεσμα χρόνιας παλινδρόμησης, μετά από κατάποση καυστικού υγρού, μετά από ακτινοβολία του θώρακα, μετά από εκτεταμένες ενδοσκοπικές εκτομές (>⅔ της περιφέρειας του οισοφάγου), στη θέση οισοφαγονηστιδικής αναστόμωσης, στην πορεία της ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας και σε άλλες σπανιότερες περιπτώσεις. Στον πυλωρό και τον δωδεκαδάκτυλο η κυριότερη αιτία είναι η χρόνια νόσος πεπτικού έλκους. Στο παχύ έντερο στενώσεις απαντώνται μετά από αναστόμωση ή στα πλαίσια νόσου του Crohn (συνήθως κοντά στην ειλεοτυφλική βαλβίδα).

Τα συμπτώματα ποικίλουν και όπως είναι φυσικό εξαρτώνται από τη θέση και τη βαρύτητα της στένωσης.

Οι στενώσεις του οισοφάγου χαρακτηρίζονται από διαταραχές της κατάποσης. Ο ασθενής συνήθως αναφέρει πως δυσκολεύεται να καταπιεί (δυσκαταποσία) και νιώθει πως το φαγητό κολλάει στον οισοφάγο, χωρίς να προχωρά προς τον στόμαχο. Κάποιες φορές προκαλείται έμετος, ενώ σε βαριές περιπτώσεις μπορεί να συνυπάρχει και απώλεια βάρους. Οι στενώσεις του πυλωρού και του δωδεκαδακτύλου χαρακτηρίζονται από εμέτους και επιγαστρική δυσφορία. Κι εδώ, σε προχωρημένες καταστάσεις μπορεί να προκληθεί απώλεια βάρους. Οι στενώσεις του παχέος εντέρου χαρακτηρίζονται από δυσκοιλιότητα, κοιλιακή διάταση, κοιλιακό άλγος με βορβορυγμούς (γουργουρίσματα) ενώ μερικές φορές παρουσιάζονται και ψευδοδιάρροιες.

Όπως αναφέρθηκε, εφόσον αποκλειστεί το ενδεχόμενο κακοήθειας, οι περισσότερες καλοήθεις στενώσεις μπορεί να αντιμετωπιστούν ενδοσκοπικά. Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται είναι πολλές.

Οι διαστολές μπορεί να πραγματοποιηθούν με κηρία διαφορετικών διαμέτρων πάνω σε σύρμα οδηγό, με ειδικά μπαλόνια διαστολής δια του ενδοσκοπίου πάνω σε σύρμα οδηγό, με ειδικά bougie caps υπό άμεση όραση ή με την τοποθέτηση πλήρως καλυμμένων στεντ για συγκεκριμένο διάστημα (συνήθως λίγους μήνες).

Μερικές φορές είναι καλό να πραγματοποιούνται υπό ακτινοσκόπηση, αλλά σε γενικές γραμμές, η διαστολή στενώσεων που πραγματοποιείται χωρίς ακτινοσκόπηση είναι ασφαλής, εξίσου αποτελεσματική και πιο οικονομική.

Σε όλες τις περιπτώσεις οι διαστολές γίνονται σταδιακά και με προοδευτική αύξηση της διαμέτρου για να περιοριστεί ο κίνδυνος διάτρησης. Σε σύντομο χρονικό διάστημα (2-3 εβδομάδες) γίνεται επανέλεγχος και εκ νέου διαστολή μέχρις ότου φτάσουμε στην επιθυμητή διάμετρο. Σε ιδιαίτερα ανθεκτικές περιπτώσεις προχωρούμε στην τοποθέτηση μεταλλικών πλήρως καλυμένων στεντ ώστε να πετύχουμε διαρκή και σε βάθος χρόνου διαστολή με διατηρήσιμο αποτέλεσμα. Σε κάθε περίπτωση τα μεταλλικά στεντ πρέπει να αφαιρούνται μετά από μερικές εβδομάδες.

Οι ενδοσκοπικές διαστολές καλοήθων στενώσεων πραγματοποιούνται μόνο στην κλινική και δεν είναι απαραίτητη η γενική αναισθησία. Μετά την επέμβαση ο ασθενής επιστρέφει στο σπίτι του με κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή και διατροφικές οδηγίες.