Ελκώδης κολίτιδα

Τι είναι η ελκώδης κολίτιδα

Η ελκώδης κολίτιδα είναι κι αυτή μια ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου (ΙΦΝΕ), που προκαλεί πληγές (έλκη) στο παχύ έντερο. Πρόκειται για μια χρόνια νόσο, η οποία ωστόσο με σωστή αγωγή και παρακολούθηση μπορεί να τεθεί υπό μακροχρόνια ύφεση.

Συμπτώματα & αίτια

Τα συμπτώματα της ασθένειας αναπτύσσονται συνήθως σταδιακά και όχι απότομα. Η βαρύτητα των συμπτωμάτων εξαρτάται από την έκταση του εντέρου που έχει προσβληθεί καθώς και από τον βαθμό της φλεγμονής. Κάποια από αυτά είναι η παρουσία αίματος στις κενώσεις, διάρροιες με παρουσία αίματος και πύου, άλγος και κράμπες στην κοιλιακή χώρα, πρωκτικός πόνος, καθώς και έπειξη προς αφόδευση.

Πολλές φορές τα συμπτώματα συνοδεύονται από απώλεια βάρους, κόπωση και πυρετό. Οι περισσότεροι πάσχοντες εμφανίζουν ήπια συμπτωματολογία. Η πορεία της νόσου διαφέρει. Κάποιοι ασθενείς εμφανίζουν μεγάλες περιόδους ύφεσης.

Η ελκώδης κολίτιδα μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε ηλικία. Η αιτία δεν είναι πλήρως γνωστή· συμμετέχουν γενετικοί, ανοσολογικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Η διατροφή και το στρες δεν αποτελούν από μόνα τους αιτία της νόσου.

Μορφές & διαφορές από άλλες παθήσεις

Ανάλογα με το σημείο το οποίο προσβάλει, η ελκώδης κολίτιδα ταξινομείται ως:

1. Ελκώδης πρωκτίτιδα: όταν έχει προσβληθεί το ορθό. Συνήθως έχει πολύ ήπια συμπτωματολογία ενώ κάποιες φορές το μοναδικό σύμπτωμα μπορεί να είναι πρωκτική αιμορραγία. 

2. Ορθοσιγμοείδιτιδα: όταν η ασθένεια προσβάλει το ορθό και το σιγμοειδές. Σε αυτή τη περίπτωση ο ασθενής εμφανίζει αιμορραγικές διάρροιες, και τεινεσμό.

3. Αριστερή κολίτιδα: όταν προσβάλλεται το ορθό, το σιγμοειδές και το κατιόν έντερο. Προκαλεί πόνο και κράμπες στην αριστερή κοιλιακή χώρα, αιμορραγικές διάρροιες έπειξη προς αφόδευση

4. Πανκολίτιδα: όταν προσβάλλεται το παχύ έντερο σε όλο το μήκος του. Τα συμπτώματα είναι πολύ πιο σοβαρά και περιλαμβάνουν πολλαπλές αιμορραγικές διάρροιες, σημαντική απώλεια βάρους, κόπωση και κοιλιακό άλγος.

Η ελκώδης κολίτιδα εμφανίζει αρκετές ομοιότητες με την νόσο του Crohn καθώς και με το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Ωστόσο υπάρχουν ορισμένες ειδοποιοί διαφορές για να τις ξεχωρίσουμε.

Η ελκώδης κολίτιδα προκαλεί φλεγμονή μόνο στο παχύ έντερο και όχι σε άλλα σημεία του πεπτικού συστήματος όπως η νόσος του Crohn.

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου εμφανίζει αρκετά κοινά συμπτώματα με την ελκώδη κολίτιδα ωστόσο δεν προκαλεί αιμορραγία, φλεγμονή και έλκη.

Διάγνωση & παρακολούθηση

Μερικά από τα εργαστηριακά ευρήματα είναι η αναιμία, η λευκοκυττάρωση, και η αυξημένη ταχύτητα καθίζησης ερυθρών αιμοσφαιρίων. Για να πραγματοποιηθεί όμως η διάγνωση είναι απαραίτητη η ενδοσκόπηση του κατώτερου πεπτικού κατά την οποία μπορεί να γίνει λήψη ιστού για βιοψία. Η βιοψία είναι απαραίτητη για τη διάγνωση.

Σε ασθενείς με χρόνια νόσο καλό είναι να πραγματοποιείται κολονοσκόπηση σε προγραμματισμένα μεσοδιαστήματα για την επιτήρηση της νόσου αλλά και για αποφυγή ανάπτυξης καρκίνου στο παχύ έντερο εξαιτίας της χρόνιας φλεγμονής.

Πιθανές επιπλοκές

Οι κυριότερες επιπλοκές της ασθένειας είναι οι εξής:

• Αιμορραγία, αναιμία και αφυδάτωση.
• Εκδηλώσεις από αρθρώσεις, δέρμα και μάτια.
• Συσχέτιση με πρωτοπαθή σκληρυντική χολαγγειίτιδα, η οποία αυξάνει τον κίνδυνο χολαγγειοκαρκινώματος.
• Αυξημένος κίνδυνος καρκίνου παχέος εντέρου σε μακροχρόνια και εκτεταμένη νόσο.
• Οστεοπόρωση, ιδίως με σχετικούς παράγοντες κινδύνου.

Θεραπευτικές επιλογές

Η αντιμετώπιση της νόσου είναι κυρίως  συντηρητική με χορήγηση φαρμάκων. Σπανίως θα απαιτηθεί χειρουργική εκτομή. Σκοπός της θεραπείας είναι η ελάττωση των συμπτωμάτων και η αποκατάσταση της φλεγμονής του εντέρου.

Τα αμινοσαλικυλικά, όπως η μεσαλαζίνη, χρησιμοποιούνται συχνά σε ήπια ή μέτρια νόσο. Η κορτιζόνη μπορεί να ελέγξει μια έξαρση, αλλά δεν χρησιμοποιείται για μακροχρόνια διατήρηση της ύφεσης.

Ανοσοτροποποιητικά και άλλες θεραπείες επιλέγονται ανάλογα με τη βαρύτητα. Χρειάζονται έλεγχο για λοιμώξεις και άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες· καμία θεραπεία δεν είναι απαλλαγμένη από κινδύνους.

Στη μέτρια ή βαριά νόσο χρησιμοποιούνται βιολογικοί παράγοντες ή νεότερες από του στόματος στοχευμένες θεραπείες. Η αγωγή και η παρακολούθηση εξατομικεύονται.

Σε περιπτώση μη ανταποκρινόμενης, βαριάς μορφής πανκολίτιδας, που συνοδεύεται από τοξικό μεγάκολο, πιθανά να χρειαστεί χειρουργική εκτομή του παχέος εντέρου.

Συχνές ερωτήσεις