POEM για αχαλασία οισοφάγου στη Θεσσαλονίκη

Αχαλασία & συμπτώματα

Η αχαλασία οισοφάγου είναι μια άγνωστης αιτιολογίας, σπάνια, αλλά σημαντική πάθηση του πεπτικού συστήματος, που επηρεάζει σοβαρά την κατάποση και την καθημερινότητα του ασθενούς.

Ο ρόλος  οισοφάγου είναι να μεταφέρει την τροφή και τα υγρά από το στόμα προς τον στόμαχο με συντονισμένες κινήσεις. Στο τέλος του οισοφάγου υπάρχει ένας σφιγκτήρας. Η βασική του λειτουργία είναι η αποτροπή της παλινδρόμησης. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, ο σφιγκτήρας αυτός χαλαρώνει όταν καταπίνουμε ώστε η τροφή να περάσει στον στόμαχο.

Στην αχαλασία, όμως, αυτός ο σφιγκτήρας δεν χαλαρώνει σωστά και μένει σε μία συνεχή σύσπαση, με αποτέλεσμα η τροφή και τα υγρά να μην προωθούνται προς τον στόμαχο και να συσσωρεύονται στον οισοφάγο.

Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι η δυσκολία στην κατάποση, η παλινδρόμηση τροφής, η αίσθηση ότι η τροφή μένει στο στήθος, η καούρα, ο πόνος στο στήθος και σε προχωρημένες περιπτώσεις η απώλεια βάρους. Πολλοί ασθενείς περιγράφουν ότι δυσκολεύονται τόσο με τις στερεές όσο και με τις υγρές τροφές, κάτι που είναι χαρακτηριστικό της πάθησης.

Με τον καιρό, η αχαλασία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη διατροφή, την ενέργεια και την ποιότητα ζωής, ενώ μπορεί να παρουσιαστούν και σοβαρές επιπλοκές από τους πνεύμονες όπως υποτροπίαζοντα επεισόδια εισρόφησης.

Τι είναι η POEM

Η POEM (Per-Oral Endoscopic Myotomy) είναι μια σύγχρονη, ελάχιστα επεμβατική ενδοσκοπική τεχνική για τη θεραπεία της αχαλασίας οισοφάγου.

Περιγράφηκε από τον Ιάπωνα Καθηγητή H. Inoue το 2008. Πρόκειται για μια μέθοδο κατά την οποία ο γαστρεντερολόγος, με τη βοήθεια ειδικού ενδοσκοπίου από το στόμα, δημιουργεί ένα μικρό “τούνελ” μέσα στο τοίχωμα του οισοφάγου και στη συνέχεια κόβει στοχευμένα τις μυϊκές ίνες που εμποδίζουν τη σωστή χαλάρωση του σφιγκτήρα.

Με απλά λόγια, η POEM βοηθά ώστε η τροφή να περνά πιο εύκολα από τον οισοφάγο στο στομάχι, μειώνοντας τα συμπτώματα της δυσκαταποσίας και βελτιώνοντας ουσιαστικά την καθημερινότητα του ασθενούς.

Τα στάδια της επέμβασης

Η επέμβαση POEM πραγματοποιείται πάντα υπό γενική αναισθησία, ώστε ο ασθενής να μην αισθάνεται πόνο ή ενόχληση. Η διαδικασία περιλαμβάνει τα εξής βασικά στάδια:

1. Ενδοσκοπική είσοδος

Ο ιατρός εισάγει ένα λεπτό, εύκαμπτο ενδοσκόπιο από το στόμα και φτάνει στον οισοφάγο.

2. Δημιουργία μικρής τομής στον βλεννογόνο

Γίνεται μια πολύ μικρή εσωτερική τομή στο ανώτερο τμήμα του οισοφάγου, από την οποία ο ιατρός θα προσεγγίσει τα βαθύτερα στρώματα.

3. Δημιουργία υποβλεννογόνιου τούνελ

Στη συνέχεια δημιουργείται ένα τούνελ ανάμεσα στα στρώματα του οισοφαγικού τοιχώματος, μέχρι το σημείο του σφιγκτήρα, το οποίο επεκτείνεται και λίγα εκατοστά προς τον στόμαχο.

4. Μυοτομή

Ο ενδοσκόπος κόβει με προσοχή τις μυϊκές ίνες που προκαλούν τον σπασμό και τη λειτουργική στένωση εμποδίζοντας τη σωστή δίοδο της τροφής.

5. Κλείσιμο της τομής

Στο τέλος, το σημείο εισόδου κλείνει με ειδικά ενδοσκοπικά clips, ώστε να ολοκληρωθεί με ασφάλεια η επέμβαση.

Η όλη διαδικασία έχει στόχο να αποκαταστήσει τη φυσιολογική ροή της τροφής χωρίς ανοιχτό χειρουργείο και χωρίς εξωτερικές τομές.

Νοσηλεία & ανάρρωση

Μετά την επέμβαση, ο ασθενής παραμένει για παρακολούθηση στο νοσοκομείο, συνήθως για σύντομο χρονικό διάστημα, τυπικά για μία με δύο ημέρες. Το πρώτο 24ωρο υπάρχει στενή παρακολούθηση για πόνο, δυσφορία ή σημεία επιπλοκών.

Σε όλους τους ασθενείς συστήνεται αρχικά νηστεία και στη συνέχεια σταδιακή επανέναρξη της σίτισης, συνήθως με υγρά και έπειτα με πιο μαλακές τροφές, πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού. Πολλές φορές χορηγούνται και φάρμακα για την προστασία του στομάχου και τη μείωση της παλινδρόμησης.

Η επιστροφή στις δραστηριότητες και στη συνήθη διατροφή γίνεται σταδιακά, σύμφωνα με το πρόγραμμα του θεράποντος.

Πιθανές επιπλοκές

Η POEM θεωρείται μια πολύ ασφαλής επέμβαση, όμως όπως κάθε ιατρική πράξη μπορεί να έχει επιπλοκές. Οι πιο συχνές ή σημαντικές είναι:

• Παλινδρόμηση γαστρικών υγρών μετά την επέμβαση

• Πόνος στο θώρακα ή στον λαιμό

• Πυρετός ή παροδική δυσφορία

• Αιμορραγία

• Διάτρηση ή διαφυγή αέρα σε σπάνιες περιπτώσεις

• Λοίμωξη, επίσης σπάνια όταν τηρούνται τα σωστά πρωτόκολλα

Οι περισσότερες επιπλοκές είναι αντιμετωπίσιμες, ειδικά όταν η επέμβαση πραγματοποιείται σε οργανωμένο κέντρο με εμπειρία στις ενδοσκοπικές θεραπείες του οισοφάγου.

Επιλογή θεραπείας

Η POEM έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια ως μία από τις πιο αποτελεσματικές θεραπείες για την αχαλασία οισοφάγου. Το μεγάλο της πλεονέκτημα είναι ότι προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση από τα συμπτώματα χωρίς την ανάγκη ανοιχτού χειρουργείου.

Στην ουσία γίνεται η ίδια επέμβαση που πραγματοποιεί ο χειρουργός μέσα από την κοιλιά, αλλά από το στόμα και χωρίς καμία εξωτερική τομή.

Επίσης, επειδή γίνεται ενδοσκοπικά, η αποκατάσταση είναι συχνά ταχύτερη και πιο άνετη για τον ασθενή. Η σωστή αξιολόγηση από γαστρεντερολόγο είναι απαραίτητη ώστε να επιβεβαιωθεί η διάγνωση και να αποφασιστεί αν η POEM είναι η κατάλληλη λύση για την εκάστοτε περίπτωση.

Ο Δρ. Δόκας εφαρμόζει την POEM από το 2023, μετά από εκπαίδευση στο Νοσοκομείο A. Gemelli στη Ρώμη.

Συχνές ερωτήσεις