ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑΑφαίρεση επιλεγμένων βλαβών σε ένα ενιαίο τμήμα.

Από την EMR στην ESD

Η ενδοσκοπική αφαίρεση μεγάλων πολυπόδων παραδοσιακά πραγματοποιούνταν με τη μέθοδο της τμηματικής βλεννογονεκτομής (piecemeal EMR). Κατά την τμηματική ενδοσκοπική βλεννογονεκτομή πραγματοποιούμε αφαίρεση ενός μεγάλου πολύποδα σε πολλά μικρότερα κομμάτια με τη βοήθεια ενός βρόχου (θηλειά) πολυπεκτομής και με διαθερμία. Η μέθοδος αυτή είναι πολύ ασφαλής, γρήγορη και αποτελεσματική, αλλά έχει και κάποια μειονεκτήματα.

Δύο είναι τα βασικά μειονεκτήματα της τμηματικής EMR:

Τα αυξημένα ποσοστά ατελούς εκτομής (λόγω παραμονής αδενωματώδους ιστού ανάμεσα στις τομές) και
Η αδυναμία εκτίμησης της πληρότητας εκτομής από το ιστολογικό παρασκεύασμα (καθότι ο παθολογοανατόμος παραλαμβάνει πολλά μικρά κομμάτια του πολύποδα και όχι ένα ενιαίο τεμάχιο).

Αν μετά από τμηματική εκτομή βρεθεί καρκίνος, η ατελής αξιολόγηση των ορίων μπορεί να επηρεάσει την επόμενη θεραπεία. Η απόφαση για νέα ενδοσκοπική παρέμβαση ή χειρουργείο βασίζεται στην ιστολογία και στη συνολική εκτίμηση.

Τι προσφέρει η ενιαία εκτομή

Τις δύο τελευταίες δεκαετίες όμως, είναι πλέον δυνατή η ενδοσκοπική αφαίρεση μεγάλων πολυπόδων, που μπορεί να περιέχουν ακόμα και αρχόμενο καρκίνο, σε ένα ενιαίο κομμάτι. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνουμε δύο βασικούς στόχους.

Μειώνουμε την πιθανότητα υποτροπής και
Μπορούμε να αξιολογήσουμε με σαφήνεια τα όρια εκτομής της βλάβης τόσο στην περιφέρεια όσο και στον πυθμένα, άρα μπορούμε με ασφάλεια να εκτιμήσουμε και τη ριζικότητα εκτομής.

Η ενδοσκοπική εκτομή μπορεί να είναι οριστική θεραπεία για επιλεγμένες πρώιμες βλάβες χαμηλού κινδύνου. Δεν αρκεί μόνο το μικρό βάθος: συνεκτιμώνται τα όρια, η διαφοροποίηση, η λεμφαγγειακή διήθηση και άλλα ιστολογικά χαρακτηριστικά.

Η τεχνική αυτή αναπτύχθηκε στην Ιαπωνία και ονομάζεται ενδοσκοπική υποβλεννογόνια διατομή (ESD).

Πώς γίνεται η ESD

Αρχικά γίνεται μαρκάρισμα των ορίων της βλάβης με το μαχαιρίδιο και διαθερμία. Στη συνέχεια γίνεται περιμετρική τομή του βλεννογόνου γύρω από τον πολύποδα, σε υγιή όρια. Ακολουθεί διατομή των ινών του υποβλεννογόνιου χιτώνα και προσεκτική αιμόσταση.

Το αποτέλεσμα είναι η ενιαία αφαίρεση μεγάλων πολυπόδων κάτι που επιτρέπει την ιστολογική εκτίμηση της ριζικότητας της εκτομής.

Σε ποιες βλάβες εφαρμόζεται

Με αυτό τον τρόπο, πολλές φορές, μπορεί να αποφευχθούν μη απαραίτητες χειρουργικές επεμβάσεις που συχνά συνοδεύονται από σοβαρή νοσηρότητα, ενίοτε δε και θνητότητα. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε τρία σημεία στο πεπτικό σύστημα. Στο ορθό, όπου το χειρουργείο συνοδεύεται πολλές φορές από μόνιμη κολοστομία, στον στόμαχο, όπου η χειρουργική αφαίρεση σημαίνει, κατά κανόνα, υφολική ή ολική γαστρεκτομή και συνεπώς σοβαρή μεταβολή στην καθημερινότητα, τη σίτιση και τη θρέψη και τέλος στον οισοφάγο τα χειρουργεία του οποίου είναι δύσκολα και με σοβαρή νοσηρότητα.

Η ESD επιλέγεται όταν χρειάζεται ενιαία εκτομή και η συνήθης πολυπεκτομή δεν επαρκεί, όπως σε ορισμένες ύποπτες επιφανειακές βλάβες ή υποτροπές με ίνωση. Δεν είναι η κατάλληλη μέθοδος για κάθε πολύποδα ή κάθε θέση του πεπτικού.

Νοσηλεία & εξειδίκευση

Η ενδοσκοπική υποβλεννογόνια διατομή είναι μια εξειδικευμένη και πολλές φορές χρονοβόρα επέμβαση που ενίοτε πραγματοποιείται υπό γενική αναισθησία. Κατά κανόνα ο ασθενής παραμένει για παρακολούθηση επί μία ημέρα στην κλινική και εφόσον δεν διαπιστωθούν επιπλοκές επιστρέφει στο σπίτι του την επομένη της επέμβασης. Μερικές φορές η επέμβαση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε εξωτερική βάση, ιδίως όταν πρόκειται για μικρούς πολύποδες, σε ευνοϊκή θέση, που αφαιρούνται σύντομα.

Ο ιατρός έχει εκπαιδευτεί στην ενδοσκοπική υποβλεννογόνια διατομή (ESD) σε παγκόσμιας εμβέλειας Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο στο Τόκυο με διευθυντή έναν εκ των πρωτοπόρων της μεθόδου, και εφαρμόζει την ESD ήδη από το 2019 με ιδιαίτερη επιτυχία στη Θεσσαλονίκη.