Πολύποδες παχέος εντέρου

Τι είναι & ποιοι είναι οι τύποι

Οι πολύποδες του παχέος εντέρου είναι εξογκώματα που αναπτύσσονται επί του βλεννογόνου του παχέος εντέρου. Οι πολύποδες στο παχύ έντερο διακρίνονται στους:

1. Νεοπλασματικούς και τους
2. Μη νεοπλασματικούς.

Οι νεοπλασματικοί πολύποδες έχουν δυνητικά την  τάση να εξελιχθούν προς καρκίνο.

Στους προκαρκινικούς πολύποδες περιλαμβάνονται τα αδενώματα και ορισμένες οδοντωτές βλάβες. Δεν εξελίσσονται όλοι οι πολύποδες σε καρκίνο.

Οι μικροί υπερπλαστικοί πολύποδες συνήθως έχουν πολύ χαμηλό κίνδυνο. Η ιστολογική εξέταση διακρίνει τον τύπο της βλάβης και βοηθά στον σχεδιασμό του επανελέγχου.

Αν και μερικές φορές είναι δυνατή διάκρισή τους κατά τη διάρκεια της ενδοσκόπησης, παρόλα αυτά, αφαιρούνται κι αυτοί όπως τα αδενώματα.

Συμπτώματα & παράγοντες κινδύνου

Οι πολύποδες του παχέος εντέρου, τις περισσότερες φορές δεν παρουσιάζουν συμπτώματα, ιδίως όταν έχουν μικρό μέγεθος. Όταν παρουσιάζουν συμπτώματα, αυτά είναι η αιμορραγία από το ορθό, η παρουσία υπερβολικής βλέννης στα κόπρανα, πολλές φορές με πρόσμιξη αίματος, η ανάπτυξη σιδηροπενικής αναιμίας, ιδίως σε ευμεγέθεις πολύποδες που εντοπίζονται βαθειά στο έντερο και οι διαταραχές των κενώσεων όπως διάρροια ή δυσκοιλιότητα.

Οι πολύποδες προκύπτουν από μεταλλάξεις στα κύτταρα του αδενικού επιθηλίου του εντέρου. Μερικές φορές μπορεί να υφίσταται γενετική προδιάθεση ενώ άλλες όχι. Άλλοι παράγοντες κινδύνου, εκτός από το κληρονομικό ιστορικό, είναι το κάπνισμα, το αλκοόλ, η ηλικία >50 ετών, η έλλειψη άσκησης, οι χρόνιες εντεροπάθειες όπως η νόσος του Crohn  και η ελκώδης κολίτιδα και τέλος φυλετικοί παράγοντες.

Διάγνωση & προληπτικός έλεγχος

Η κολονοσκόπηση επιτρέπει εντοπισμό και αφαίρεση πολυπόδων. Η αξονική κολογραφία απεικονίζει το έντερο αλλά δεν αφαιρεί βλάβες. Τα τεστ κοπράνων χρησιμοποιούνται στον προληπτικό έλεγχο σύμφωνα με τις οδηγίες του συγκεκριμένου τεστ· θετικό αποτέλεσμα χρειάζεται διερεύνηση με κολονοσκόπηση.

Πολλές διεθνείς οδηγίες προτείνουν έναρξη προληπτικού ελέγχου από τα 45 έτη για άτομα μέσου κινδύνου. Η ηλικία έναρξης, η εξέταση και τα μεσοδιαστήματα εξατομικεύονται, ιδίως με οικογενειακό ιστορικό. Συμπτώματα χρειάζονται αξιολόγηση ανεξάρτητα από την ηλικία.

Η κολονοσκόπηση γίνεται μετά από προετοιμασία με καθαρτικά ώστε να καθαρίσει πλήρως το έντερο και να μπορεί να γίνει μια γίνει λεπτομερής εκτίμηση του βλεννογόνου. Όσο καλύτερη είναι η προετοιμασία τόσο υψηλότερης ποιότητας είναι και η εξέταση που πραγματοποιείται. Η εξέταση με σύγχρονα ενδοσκόπια υψηλής ευκρίνειας βελτιώνει το ποσοστό ανίχνευσης νεοπλασματικών βλαβών όπως φαίνεται από τις μελέτες.

Η αφαίρεση προκαρκινικών πολυπόδων μειώνει τον κίνδυνο καρκίνου, χωρίς να τον μηδενίζει. Η ποιότητα της εξέτασης, η ιστολογία και ο σωστός επανέλεγχος παραμένουν σημαντικά.

Αφαίρεση πολυπόδων

Οι πολύποδες, κατά κανόνα, αφαιρούνται ενδοσκοπικά. Η ενδοσκοπική πολυπεκτομή είναι μια ασφαλής μέθοδος εκτομής των πολυπόδων σε όποιο σημείο κι αν βρίσκονται. Τόσο η κλασσική πολυπεκτομή όσο και οι πιο σύγχρονες τεχνικές της βλεννογονεκτομής (EMR) και της υποβλεννογόνιας εκτομής (ESD) έχουν να επιδείξουν εξαιρετικό προφίλ αποτελεσματικότητας και ασφάλειας.

Με την υποβλεννογόνια εκτομή (ESD) μάλιστα, είναι δυνατή η εκτομή και του αρχόμενου, βλεννογονικού καρκίνου. Έτσι επιτυγχάνεται η αφαίρεση του πολύποδα σε ένα τμήμα για καλύτερη ιστολογική εκτίμηση αλλά και λιγότερες πιθανότητες υποτροπής. Πολύ σπάνια, οι καλοήθεις πολύποδες μπορεί να χρειαστεί να αφαιρεθούν με χειρουργική εκτομή.

Κίνδυνοι & επανέλεγχος

Η ενδοσκοπική πολυπεκτομή πραγματοποιείται με κατάλληλο εξοπλισμό και εκτίμηση του κινδύνου. Η ασφάλεια εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από το μέγεθος, τη θέση και την τεχνική αφαίρεσης.

Σπανίως μπορεί να παρουσιαστεί αιμορραγία είτε κατά τη διάρκεια της επέμβασης είτε ώρες ή ημέρες μετά. Τις περισσότερες φορές η αιμορραγία είναι αυτοπεριοριζόμενη, αλλά ενίοτε μπορεί να χρειαστεί να γίνει ενδοσκοπική αιμόσταση.

Άλλη επιπλοκή που μπορεί να συμβεί είναι η διάτρηση του εντέρου, κάτι που συμβαίνει ακόμη σπανιότερα. Η διάτρηση που διαπιστώνεται κατά τη διάρκεια της επέμβασης συνήθως αντιμετωπίζεται με ενδοσκοπικές μεθόδους συρραφής. Μερικές φορές, μπορεί να χρειαστεί χειρουργική συρραφή.

Μετά την αφαίρεση των πολυπόδων ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει σύντομα στις καθημερινές του ασχολίες. Σε κάθε περίπτωση, οι ασθενείς στους οποίους έχουν αφαιρεθεί πολύποδες χρήζουν παρακολούθησης με τακτικές ενδοσκοπήσεις ανά διαστήματα που τα ορίζει ο ιατρός, λαμβάνοντας υπόψη το ιστορικό, το μέγεθος την ιστολογία και τον αριθμό των πολυπόδων που αφαιρέθηκαν.

Συχνές ερωτήσεις