Νόσος του Crohn

Η νόσος του Crohn είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση του εντέρου. Η φλεγμονή μπορεί να προσβάλει οποιοδήποτε τμήμα του πεπτικού συστήματος (από το στόμα ως τον πρωκτό) και εκτός από τον βλεννογόνο, μπορεί να επεκταθεί και στις υπόλοιπες, βαθύτερες, στοιβάδες. Είναι μια νόσος που μπορεί να εκδηλωθεί με ποικίλη βαρύτητα, από πολύ ήπια φλεγμονή με ελάχιστα συμπτώματα μέχρι πολύ βαριά προσβολή με σοβαρές επιπλοκές.

Όταν η νόσος είναι σε έξαρση, τα συχνότερα συμπτώματα είναι:

Διάρροιες, κοιλιακό άλγος, πυρετική κίνηση, εύκολη κόπωση, παρουσία αίματος στα κόπρανα. Εκτός από εντερικά συμπτώματα, συχνά παρατηρούνται και εξωεντερικές εκδηλώσεις της νόσου όπως: φλεγμονή στο δέρμα, τα μάτια και τις αρθρώσεις, φλεγμονή στο ήπαρ και τα χοληφόρα, σιδηροπενία, ουρολιθίαση και άλλα.

Η αιτιολογία είναι άγνωστη. Υποθέτουμε πως το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στα κύτταρα του εντέρου λόγω ομοιότητας με τμήματα μικροβίων ή ιών. Γνωρίζουμε πως υπάρχει γενετική προδιάθεση σε όσους έχουν θετικό οικογενειακό ιστορικό, αν και οι περισσότεροι ασθενείς με νόσο του Crohn δεν έχουν συγγενείς που πάσχουν.

Στους παράγοντες κινδύνου συγκαταλέγονται:

  1. Η ηλικία. Η νόσος του Crohn μπορεί να προσβάλλει όλες τις ηλικίες αλλά προτιμά νέους ασθενείς πριν τα 30.

  2. Θετικό οικογενειακό ιστορικό. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω

  3. Εθνικότητα. Είναι γνωστή η υψηλή συχνότητα εμφάνισης της νόσου στους Εβραίους Ασκενενάζι.

  4. Κάπνισμα. Είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας κινδύνου που μπορεί να ελεγχθεί και να τροποποιηθεί.

Για να τεθεί η διάγνωση της νόσου του Crohn πρέπει να προηγηθεί λήψη λεπτομερούς ιστορικού, κλινική εξέταση, εξετάσεις αίματος και κοπράνων και φυσικά ενδοσκόπηση με λήψη βιοψίας. Η βιοψία είναι απαραίτητο στοιχείο στη διαδικασία της διερεύνησης. Άλλες εξετάσεις που μπορεί να βοηθήσουν είναι η αξονική τομογραφία, η μαγνητική εντερόκλυση και η εντεροσκόπηση.

Οι επιπλοκές που μπορεί να προκύψουν στην πορεία της νόσου είναι δυστυχώς αρκετές.

Μπορεί να παρουσιαστεί εντερική απόφραξη λόγω στένωσης από την οξεία αλλά κυρίως τη  χρόνια φλεγμονή. Η χρόνια φλεγμονή στα βαθύτερα στρώματα του εντέρου προκαλεί ίνωση και αυτή με τη σειρά της προκαλεί την εντερική στένωση.

Η χρόνια, ολοτοιχωματική προσβολή μπορεί με την πάροδο του χρόνου να οδηγήσει στη δημιουργία συριγγίων ανάμεσα στο έντερο και άλλα όργανα ή το δέρμα. Συρίγγια μπορεί να δημιουργηθούν ανάμεσα σε εντερικές έλικες, ή μεταξύ εντέρου και κόλπου, ουροδόχου κύστης, ή το δέρμα. Σε κάποιες περιπτώσεις η επιμόλυνση μπορεί να οδηγήσει και στη δημιουργία αποστημάτων. 

Πολλές φορές η νόσος του Crohn είναι η αιτία δημιουργίας ραγάδας. 

Η χρόνια φλεγμονή μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου στο έντερο. Για το λόγο αυτό συστήνεται περιοδικός ενδοσκοπικός έλεγχος.

Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή αλλά και χειρουργικές επεμβάσεις όταν απαιτείται.

Η φαρμακευτική αγωγή πρώτης γραμμής είναι τα αντιφλεγμονώδη σκευάσματα, με κύριο εκπρόσωπο την κορτιζόνη. Τα παράγωγα της ασπιρίνης μεσαλαζίνη και σουλφασαλαζίνη θεωρούμε ότι έχουν περιορισμένο όφελος.

Τα ανοσοκατασταλτικά είναι ασφαλή και αποτελεσματικά και έχουν μελετηθεί εκτενώς. Τα κυριότερα χορηγούμενα φάρμακα είναι η αζαθειοπρίνη και η μεθοτρεξάτη.

Οι βιολογικοί παράγοντες είναι τα πιο σύγχρονα φάρμακα στην αντιμετώπιση της νόσου του Crohn. Είναι ασφαλή και πολύ αποτελεσματικά και φαίνεται πως επηρεάζουν θετικά και τη φυσική πορεία της νόσου. Όλοι οι βιολογικοί παράγοντες είναι ενέσιμα φάρμακα (ενδοφλέβια ή υποδόρια).

Χειρουργικές επεμβάσεις πραγματοποιούνται για την αντιμετώπιση αποστημάτων, συριγγίων και εντερικών στενώσεων που δεν ανταποκρίνονται στη συντηρητική αγωγή. Σαν κανόνα, προσπαθούμε να αποφεύγουμε τις εκτομές εντέρου όσο γίνεται περισσότερο. Δυστυχώς όμως, πολλοί ασθενείς με νόσο του Crohn θα χρειαστεί να χειρουργηθούν, για κάποιο λόγο, κατά τη διάρκεια της ζωής τους.

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:

Ερ: Το άγχος προκαλεί τη νόσο του Crohn;

Απ: Το άγχος δεν προκαλεί τη νόσο του Crohn αλλά μπορεί να επιδεινώσει πολλές φορές τα συμπτώματα.

 

Ερ: Η στοιχειακή δίαιτα μπορεί να βοηθήσει;

Απ: Η στοιχειακή δίαιτα μπορεί να βοηθήσει σε περιόδους έξαρσης της νόσου.

 

Ερ: Υπάρχει θεραπεία για τη νόσο του Crohn;

Απ: Δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για τη νόσο του Crohn. Τα φάρμακα που χρησιμοποιούμε βοηθούν στο να διατηρείται η νόσος σε ύφεση και τα συμπτώματα να είναι όσο το δυνατό ηπιότερα. Τις περισσότερες φορές η ύφεση είναι μακροχρόνια.

 

Ερ: Η νόσος του Crohn μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς φάρμακα;

Απ. Η νόσος του Crohn έχει εξάρσεις και υφέσεις. Αυτό το γνωρίζουμε από τη φυσική ιστορία της νόσου και από την εποχή που δεν υπήρχε αποτελεσματική αγωγή. Σε γενικές γραμμές, εφόσον ο ασθενής δεν λαμβάνει την κατάλληλη αγωγή η κατάσταση συνήθως επιδεινώνεται προοδευτικά. Διακοπή της θεραπείας μπορεί να δοκιμαστεί σε ασθενείς που βρίσκονται σε μακροχρόνια κλινική, βιοχημική και ενδοσκοπική ύφεση.