Τι είναι η νόσος του Crohn
Η νόσος του Crohn είναι μια χρόνια ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου (ΙΦΝΕ). Η φλεγμονή μπορεί να προσβάλει οποιοδήποτε τμήμα του πεπτικού συστήματος (από το στόμα ως τον πρωκτό) και εκτός από τον βλεννογόνο, μπορεί να επεκταθεί και στις υπόλοιπες, βαθύτερες, στιβάδες. Είναι μια νόσος που μπορεί να εκδηλωθεί με ποικίλη βαρύτητα, από πολύ ήπια φλεγμονή με ελάχιστα συμπτώματα μέχρι πολύ βαριά προσβολή με σοβαρές επιπλοκές.
Συμπτώματα
Όταν η νόσος είναι σε έξαρση, τα συχνότερα συμπτώματα είναι:
Διάρροιες, κοιλιακό άλγος, πυρετική κίνηση, εύκολη κόπωση, παρουσία αίματος στα κόπρανα. Εκτός από εντερικά συμπτώματα, συχνά παρατηρούνται και εξωεντερικές εκδηλώσεις της νόσου όπως: φλεγμονή στο δέρμα, τα μάτια και τις αρθρώσεις, φλεγμονή στο ήπαρ και τα χοληφόρα, σιδηροπενία, ουρολιθίαση και άλλα.
Αίτια & παράγοντες κινδύνου
Η ακριβής αιτία δεν είναι πλήρως γνωστή. Η νόσος σχετίζεται με σύνθετη αλληλεπίδραση γενετικών, ανοσολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων και του εντερικού μικροβιώματος. Το οικογενειακό ιστορικό αυξάνει τον κίνδυνο, αλλά δεν υπάρχει στους περισσότερους ασθενείς.
Στους παράγοντες κινδύνου συγκαταλέγονται:
-
Η ηλικία. Η νόσος του Crohn μπορεί να προσβάλλει όλες τις ηλικίες αλλά προτιμά νέους ασθενείς πριν τα 30.
-
Θετικό οικογενειακό ιστορικό. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω
-
Εθνικότητα. Είναι γνωστή η υψηλή συχνότητα εμφάνισης της νόσου στους Εβραίους Ασκενενάζι.
-
Κάπνισμα. Είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας κινδύνου που μπορεί να ελεγχθεί και να τροποποιηθεί.
Διάγνωση
Για να τεθεί η διάγνωση της νόσου του Crohn πρέπει να προηγηθεί λήψη λεπτομερούς ιστορικού, κλινική εξέταση, εξετάσεις αίματος και κοπράνων και φυσικά ενδοσκόπηση με λήψη βιοψίας. Η βιοψία είναι απαραίτητο στοιχείο στη διαδικασία της διερεύνησης. Άλλες εξετάσεις που μπορεί να βοηθήσουν είναι η αξονική τομογραφία, η μαγνητική εντερόκλυση και η εντεροσκόπηση.
Πιθανές επιπλοκές
Οι επιπλοκές που μπορεί να προκύψουν στην πορεία της νόσου είναι δυστυχώς αρκετές.
Μπορεί να παρουσιαστεί εντερική απόφραξη λόγω στένωσης από την οξεία αλλά κυρίως τη χρόνια φλεγμονή. Η χρόνια φλεγμονή στα βαθύτερα στρώματα του εντέρου προκαλεί ίνωση και αυτή με τη σειρά της προκαλεί την εντερική στένωση.
Η χρόνια, ολοτοιχωματική προσβολή μπορεί με την πάροδο του χρόνου να οδηγήσει στη δημιουργία συριγγίων ανάμεσα στο έντερο και άλλα όργανα ή το δέρμα. Συρίγγια μπορεί να δημιουργηθούν ανάμεσα σε εντερικές έλικες, ή μεταξύ εντέρου και κόλπου, ουροδόχου κύστης, ή το δέρμα. Σε κάποιες περιπτώσεις η επιμόλυνση μπορεί να οδηγήσει και στη δημιουργία αποστημάτων.
Πολλές φορές η νόσος του Crohn είναι η αιτία δημιουργίας ραγάδας.
Η χρόνια φλεγμονή μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου στο έντερο. Για το λόγο αυτό συστήνεται περιοδικός ενδοσκοπικός έλεγχος.
Θεραπεία & παρακολούθηση
Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή αλλά και χειρουργικές επεμβάσεις όταν απαιτείται.
Τα κορτικοστεροειδή μπορεί να χρησιμοποιηθούν για βραχυχρόνιο έλεγχο μιας έξαρσης. Δεν αποτελούν θεραπεία διατήρησης της ύφεσης. Η μεσαλαζίνη έχει περιορισμένο ρόλο στη νόσο του Crohn.
Ανοσοτροποποιητικά, όπως η αζαθειοπρίνη ή η μεθοτρεξάτη, έχουν θέση σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Χρειάζονται έλεγχο πριν την έναρξη και παρακολούθηση για ανεπιθύμητες ενέργειες.
Βιολογικοί παράγοντες και ορισμένες νεότερες στοχευμένες θεραπείες χρησιμοποιούνται ανάλογα με τη βαρύτητα και τον κίνδυνο επιπλοκών. Η επιλογή σταθμίζει αποτελεσματικότητα, κινδύνους και προηγούμενες θεραπείες.
Χειρουργικές επεμβάσεις πραγματοποιούνται για την αντιμετώπιση αποστημάτων, συριγγίων και εντερικών στενώσεων που δεν ανταποκρίνονται στη συντηρητική αγωγή. Σαν κανόνα, προσπαθούμε να αποφεύγουμε τις εκτομές εντέρου όσο γίνεται περισσότερο. Δυστυχώς όμως, πολλοί ασθενείς με νόσο του Crohn θα χρειαστεί να χειρουργηθούν, για κάποιο λόγο, κατά τη διάρκεια της ζωής τους.
Συχνές ερωτήσεις
Το άγχος προκαλεί τη νόσο του Crohn;
Το άγχος δεν προκαλεί τη νόσο του Crohn αλλά μπορεί να επιδεινώσει πολλές φορές τα συμπτώματα.
Η στοιχειακή δίαιτα μπορεί να βοηθήσει;
Η ειδική εντερική διατροφή μπορεί να έχει θεραπευτικό ρόλο σε επιλεγμένους ασθενείς. Εφαρμόζεται με καθοδήγηση της ομάδας ΙΦΝΕ και διαιτολόγου, όχι ως αυτοσχέδιο υποκατάστατο της αγωγής.
Υπάρχει θεραπεία για τη νόσο του Crohn;
Δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για τη νόσο του Crohn. Τα φάρμακα που χρησιμοποιούμε βοηθούν στο να διατηρείται η νόσος σε ύφεση και τα συμπτώματα να είναι όσο το δυνατό ηπιότερα. Τις περισσότερες φορές η ύφεση είναι μακροχρόνια.
Η νόσος του Crohn μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς φάρμακα;
Η αγωγή διατήρησης μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής. Τυχόν μείωση ή διακοπή αποφασίζεται μόνο μαζί με τον θεράποντα, μετά από αξιολόγηση της ύφεσης και με σχέδιο παρακολούθησης.
Επιστημονικές πηγές & περαιτέρω ενημέρωση
Ας συζητήσουμε τις ανάγκες σας.
Η προσωπική ιατρική εκτίμηση καθορίζει την κατάλληλη φροντίδα. Επικοινωνήστε με το ιατρείο στη Θεσσαλονίκη.